Hoeveel calorieën zitten er in een pizza
Een hele margherita telt fors meer calorieën dan de meeste mensen inschatten. Wat bodem, saus en kaas afzonderlijk bijdragen en hoe formaat meetelt.
Een hele margherita van 30 cm komt al snel uit op 800 tot 1000 kilocalorieën, terwijl de inschatting vooraf vaak veel lager ligt. De cijfers die rondgaan gelden meestal per punt, per 100 gram of voor een kleine pizza, waardoor ze zelden passen bij het bord dat werkelijk op tafel staat.
Een kilocalorie (kcal) is de eenheid op voedingstabellen en heet in het dagelijks taalgebruik gewoon een calorie. Formaat en deeggewicht, de bijdrage van bodem, saus en kaas, het soort beleg en het verschil tussen een hele pizza en een punt bepalen samen het totaal.
Calorieën in een pizza per formaat
Een pizza is geen vast product, dus er bestaat geen enkel getal dat voor elke pizza klopt. De cijfers hieronder gaan uit van een klassieke margherita met tomatensaus, mozzarella en een scheut olijfolie en zijn afgeronde richtwaarden.
Pizza margherita kcal per 100 gram
Voedingstabellen geven voor een gebakken margherita doorgaans een waarde die ruwweg tussen 230 en 270 kcal per 100 gram ligt. Dat getal combineert het zetmeel uit de bodem met het vet uit kaas en olie, en het water dat tijdens het bakken verdampt.
Het gewicht van een pizza hangt sterk af van de bereiding. Een Napolitaanse pizza van 30 cm weegt na het bakken vaak rond de 350 tot 420 gram, terwijl een dikkere bodem of een rijkere topping hetzelfde formaat tot ruim boven de 450 gram kan brengen. Wie wil weten hoeveel een pizza weegt, kan het best de bol voor het bakken wegen en het gewicht van de toppings erbij optellen.
Kilocalorieën per diameter
Het oppervlak groeit sneller dan de diameter, want het oppervlak neemt toe met het kwadraat van de straal. Een pizza van 40 cm heeft dus niet het dubbele van een pizza van 20 cm, maar ruim het viervoudige aan deeg en beleg. Het onderstaande overzicht vergelijkt vijf pizzaformaten met het gewicht en de calorieën van een margherita.
| Diameter | Gewicht na het bakken | Calorieën (kcal) |
|---|---|---|
| 20 cm | 150 tot 180 gram | 350 tot 450 |
| 25 cm | 230 tot 280 gram | 550 tot 700 |
| 30 cm | 350 tot 420 gram | 800 tot 1000 |
| 33 cm | 420 tot 500 gram | 950 tot 1200 |
| 40 cm | 600 tot 700 gram | 1400 tot 1700 |
De marges in de tabel zijn bewust ruim. Een dunne bodem met een smalle rand ligt aan de onderkant van de reeks, een dikke bodem met veel kaas aan de bovenkant. Bij pizza's van 30 tot 33 cm, het formaat dat veel pizzeria's gebruiken, vallen de waarden in dezelfde band als hierboven.
Bijdrage van bodem, saus en kaas
De calorieën van een pizza zijn niet gelijk verdeeld over de lagen. Eén onderdeel levert ruim de helft van het totaal, een tweede bijna de rest, en de saus telt nauwelijks mee.
De bodem
Bloem is de grootste energiebron van de pizza, met ongeveer 340 tot 360 kcal per 100 gram voor tipo 00. Een deegbol van 250 gram bevat bij een hydratatie van 60 tot 65 procent grofweg 145 tot 155 gram bloem, en dat komt neer op 500 tot 540 kcal. Water, zout en gist voegen aan dat getal vrijwel niets toe.
Gist telt bij enkele grammen nauwelijks mee, en dat geldt voor beide vormen. Ook het verschil tussen verse en gedroogde gist gaat vooral over de omrekening en niet over de calorieën.
De saus
Tomaat bestaat voor het grootste deel uit water, en dat maakt de saus tot het lichtste onderdeel van de pizza. Voor 70 tot 90 gram passata of gepelde tomaten gaat het om ruwweg 20 tot 40 kcal. Dat de laag dun hoort te blijven, heeft vooral met vocht en bakresultaat te maken, zoals hoeveel saus op een pizza verder uitlegt.
De kaas en de olijfolie
Kaas is na de bodem de grootste post. Een margherita van 30 cm krijgt gewoonlijk 100 tot 125 gram mozzarella, goed voor ongeveer 250 tot 300 kcal. Geraspte kaas die meer vet bevat dan verse fior di latte schuift dat getal naar boven.
Olijfolie wordt vaak vergeten omdat het niet als ingrediënt wordt gezien. Een eetlepel levert ongeveer 110 tot 120 kcal, en een royale draai over de rand na het bakken telt dus mee.
Verdeling over een pizza van 30 cm
Per onderdeel opgeteld komt het totaal bij een gangbare margherita op 800 tot 1000 kcal uit, afhankelijk van deeggewicht en hoeveelheid kaas en olie. De volgende lijst bevat 4 onderdelen van een pizza margherita van 30 cm met hun aandeel in de calorieën.
- De bodem: ongeveer 500 tot 540 kcal, dus ruim de helft van het totaal.
- De kaas: ongeveer 250 tot 300 kcal bij 100 tot 125 gram mozzarella.
- De olijfolie: ongeveer 40 tot 120 kcal, van een scheutje tot een volle eetlepel.
- De saus: ongeveer 20 tot 40 kcal, het kleinste aandeel van de vier.
Verschil in calorieën per beleg
Elk extra beleg komt bovenop de basis van een margherita. De klassieke pizza margherita is daarmee het laagste uitgangspunt voor vergelijking, en de klassieke pizza margherita bevat alleen tomaat, mozzarella, basilicum en olie. Het onderstaande overzicht vergelijkt vijf soorten beleg op pizza met de extra calorieën bij een gangbare portie.
| Beleg | Gangbare portie | Extra kcal |
|---|---|---|
| Salami | 40 gram | 150 tot 170 |
| Parmaham | 40 gram | 90 tot 110 |
| Gekookte ham | 60 gram | 70 tot 90 |
| Tonijn uit blik | 60 gram | 60 tot 100 |
| Champignons | 60 gram | 10 tot 20 |
Vleeswaren leveren door hun vetgehalte de meeste calorieën per gram, en groenten als champignons, paprika en ui de minste. Tonijn zit er tussenin en hangt af van de vloeistof in het blik. Het verschil tussen een margherita en een salamipizza van hetzelfde formaat blijft meestal beperkt tot 100 tot 200 kcal, zolang de hoeveelheid kaas gelijk blijft.
Kruiden en verse basilicum tellen praktisch niet mee. Ook de keuze tussen verse of gedroogde oregano verandert aan het totaal niets, want het gaat om een paar gram. Wat de uitkomst wel verschuift, zijn extra kaaslagen, een tweede soort vlees en olie die na het bakken over de pizza wordt gedruppeld.
Een hele pizza tegenover een punt
Veel calorie-aanduidingen gelden voor één punt of per 100 gram, terwijl een pizza meestal als geheel wordt gegeten. Het verschil in uitkomst is groot, en de manier waarop de pizza wordt verdeeld bepaalt wat een portie is.
Calorieën per punt
Een pizza van 30 cm in acht punten gesneden levert per punt ongeveer 100 tot 125 kcal. Bij zes punten stijgt dat naar 135 tot 165 kcal per punt. Een kleine pizza van 25 cm, in vier tot zes punten verdeeld, ligt per punt in dezelfde band.
Een hele pizza als maaltijd
In Napels is een hele pizza per persoon de gebruikelijke maaltijd. Een bol van ongeveer 250 gram geldt daar als één portie, zoals het deeggewicht per persoon en per pizza verder uitwerkt. Wie een hele pizza van 30 cm eet, neemt dus de volledige 800 tot 1000 kcal uit de eerdere tabel tot zich.
Hoeveel energie iemand per dag nodig heeft, verschilt per persoon en hangt af van leeftijd, lengte en activiteit. Voor een persoonlijke inschatting is een diëtist of huisarts de aangewezen persoon.
