Hoe werkt een gaspizzaoven?

Een gaspizzaoven werkt met een gasbrander achterin of onder de bakvloer, waarvan de vlam langs het gewelf slaat en de pizzasteen naar 400 tot 500 °C brengt, zodat een pizza in één tot twee minuten gaar is. Hoe snel de oven die temperatuur haalt en vasthoudt, hangt af van het vermogen en de plek van de brander, de dikte van de steen en de stand van de draaiknop. Een gewone keukenoven blijft met 250 tot 275 °C ruim onder die temperatuur.

Hoe werkt de brander van een gaspizzaoven?

De brander van een gaspizzaoven mengt propaan uit een gasfles met buitenlucht en verbrandt dat mengsel in een brede, open vlam. Het gas komt via een drukregelaar en een slang binnen, stroomt door een klein spuitstuk en trekt daarbij lucht mee door openingen in de branderbuis. Een piëzo-ontsteker of een elektronische vonk steekt het mengsel aan zodra de knop wordt ingedrukt en gedraaid.

Waar die vlam brandt en hoe de warmte zich daarna verdeelt, verschilt per bouwwijze. Dat bepaalt ook hoe de oven zich tijdens het bakken gedraagt.

Waar zit de brander in een gaspizzaoven?

De brander zit in de meeste gaspizzaovens achterin, vaak in een L-vorm die ook langs een zijwand loopt. De vlam ligt dan naast de steen en niet eronder, zodat de pizza vanaf één kant de meeste hitte krijgt en tijdens het bakken gedraaid moet worden. Sommige ovens hebben een tweede brander onder de bakvloer, die de steen van onderen opwarmt.

Een brander onder de steen geeft een snellere onderkant, maar vergroot de kans op een verbrande bodem als de bovenkant achterblijft.

Hoe komt de hitte van een gasbrander bij de pizza?

De hitte van de gasbrander bereikt de pizza langs drie wegen: straling, geleiding en hete lucht. De vlam rolt langs het lage gewelf naar voren en dat gewelf straalt warmte terug op het beleg en de rand. De steen neemt warmte op uit de vlam en het gewelf en geeft die via direct contact door aan de bodem.

Het lage gewelf is daarbij geen toeval. Hoe minder ruimte er boven de pizza zit, hoe dichter de straling bij het beleg komt en hoe beter de bovenkant gelijk opgaat met de bodem.

Wat doet de vlambeveiliging van een gaspizzaoven?

De vlambeveiliging van een gaspizzaoven sluit de gastoevoer automatisch af als de vlam uitgaat. Een thermokoppel naast de brander wekt een kleine stroom op zolang het warm is, en die stroom houdt een klepje open. Waait de vlam uit door de wind, dan koelt het thermokoppel af en sluit het klepje binnen enkele seconden, zodat er geen onverbrand gas blijft stromen.

Dat verklaart ook waarom de knop bij het aansteken enkele seconden ingedrukt moet blijven, tot het thermokoppel warm genoeg is om de klep zelf open te houden.

Hoe lang duurt het opwarmen van een gaspizzaoven?

Een gaspizzaoven voor op tafel is in 15 tot 30 minuten op baktemperatuur, grotere modellen met een dikke steen of een gemetselde vloer hebben 30 tot 45 minuten nodig. De lucht onder het gewelf is na een paar minuten al heet, maar de steen loopt achter omdat steen langzaam warmte opneemt. Wind, een lage buitentemperatuur en een koude gasfles rekken de opwarmtijd op.

Een te kort opgewarmde steen is de meest voorkomende reden voor een pizza met een verbrande bovenkant en een bleke bodem. De oven lijkt heet, maar alleen de lucht en het gewelf zijn dan op temperatuur.

Hoe wordt de temperatuur van een gaspizzaoven geregeld?

De temperatuur van een gaspizzaoven wordt geregeld met een draaiknop die de gastoevoer en daarmee de grootte van de vlam bepaalt. Er is geen thermostaat: de knop stelt een vlam in en geen temperatuur, en de oven blijft opwarmen zolang er meer warmte in gaat dan eruit. Veel thuisbakkers meten de steen daarom met een infraroodthermometer, die binnen een seconde de oppervlaktetemperatuur aangeeft.

Een ingebouwde thermometer in het gewelf toont meestal de luchttemperatuur, en die kan flink hoger liggen dan de temperatuur van de steen.

Moet de vlam van een gaspizzaoven lager tijdens het bakken?

Ja, bij een Napolitaanse pizza gaat de vlam meestal terug naar de laagste stand of een middenstand vlak voordat de pizza erin gaat. Een volle vlam verbrandt de rand en het beleg aan de kant van de brander voordat de bodem klaar is. Na het bakken gaat de knop weer open om de steen op te warmen voor de volgende pizza.

Voor dikkere pizza's, zoals een New York-stijl of een pizza met veel beleg, werkt een lagere oventemperatuur van 300 tot 350 °C beter, omdat het deeg dan langer de tijd krijgt om gaar te worden.

Hoe lang heeft de steen van een gaspizzaoven nodig tussen twee pizza's?

De steen van een gaspizzaoven heeft tussen twee pizza's ongeveer één tot drie minuten nodig om weer op temperatuur te komen. Een koude, vochtige deegbodem trekt bij elk contact warmte uit de steen, en een dunne steen raakt die sneller kwijt dan een dikke. Wie zonder pauze doorbakt, ziet de bodems per pizza lichter worden.

Hoeveel gas verbruikt een gaspizzaoven per sessie?

Een gaspizzaoven verbruikt doorgaans 0,3 tot 0,8 kilo propaan per sessie van een half uur opwarmen en een uur bakken. Het vermogen van de brander bepaalt waar in die marge een oven uitkomt, en dat vermogen staat in kilowatt of in gram per uur op het typeplaatje en in de handleiding.

Propaan levert ongeveer 12,8 kilowattuur per kilo, dus een brander van 6 kilowatt verbruikt op vol vermogen zo'n 0,47 kilo per uur. Tijdens het bakken staat de vlam meestal lager, waardoor zo'n sessie ongeveer uitkomt op het verbruik van één uur volle vlam.

De werkelijke cijfers wijken af bij wind, kou of een lange bakavond. Ook een koude fles telt mee, want bij lage buitentemperaturen verdampt het propaan trager en zakt de druk. Het onderstaande overzicht vergelijkt vier brandervermogens van een gaspizzaoven met hun geschatte gasverbruik per uur en per sessie.

Hoe blijft het gasverbruik van een gaspizzaoven laag?

Het gasverbruik van een gaspizzaoven blijft het laagst met een opwarmtijd die niet langer duurt dan nodig en een vlam die tijdens het bakken terug staat. Elke minuut volle vlam zonder pizza op de steen kost gas zonder dat er iets gebakken wordt. De volgende lijst bevat 4 gewoonten die het gasverbruik van een gaspizzaoven per sessie beperken.

• Alles klaarzetten: de oven gaat pas aan als de deegbollen, de saus en het beleg klaarstaan, zodat de opgewarmde oven niet staat te wachten.
• Uit de wind zetten: een plek in de luwte voorkomt dat de wind warmte uit de opening blaast en de opwarmtijd verlengt.
• De steen meten: met een infraroodthermometer is te zien wanneer de steen klaar is, in plaats van op de klok langer door te stoken.
• Direct dichtdraaien: de kraan van de gasfles en de knop van de oven gaan dicht zodra de laatste pizza eruit is.

Waar staat een gaspizzaoven veilig?

Een gaspizzaoven staat veilig buiten in de open lucht, op een stevige, onbrandbare ondergrond en op ruime afstand van brandbare materialen. Wat ruim is, staat in de handleiding van de fabrikant, die ook de minimale afstand tot muren, schuttingen en planten noemt. De buitenkant van het gewelf en de opening worden tijdens het bakken zo heet dat aanraken brandwonden geeft.

Mag een gaspizzaoven binnen of onder een overkapping staan?

Nee, een gaspizzaoven is gemaakt voor buitengebruik en hoort niet binnen, in een schuur of in een garage te staan. Bij de verbranding van gas ontstaat koolmonoxide, een geurloos gas dat zich in een afgesloten ruimte ophoopt, en de vlam heeft veel verse lucht nodig om schoon te branden. Onder een overkapping kan het alleen als die aan meerdere kanten open is, er voldoende hoogte boven de oven is en de fabrikant dit gebruik toestaat.

Propaan is bovendien zwaarder dan lucht en zakt bij een lek naar lage plekken zoals een kelderingang, een put of een verdiepte patio.

Wie binnen pizza op hoge temperatuur wil bakken, komt uit bij een elektrische pizzaoven, omdat daarin geen verbranding plaatsvindt.

Hoe wordt een gaspizzaoven buiten neergezet?

Een gaspizzaoven komt buiten op een vlakke, stabiele tafel of plaat van steen, metaal of beton te staan, met de opening niet recht in de wind. Een houten tafel of een kunststof tuinmeubel kan door de warmte van de onderkant verkleuren of beschadigen. Kinderen en huisdieren blijven buiten bereik, omdat de oven na het uitzetten nog lang heet blijft.

Een vaste plek kan ook: een gaspizzaoven wordt dan op een gemetseld werkblad gezet of opgenomen in een buitenkeuken met pizzaoven, met een eigen kastje voor de gasfles. Zo'n kastje heeft onderin ventilatieopeningen nodig, zodat eventueel gelekt propaan naar buiten kan wegstromen.

Hoe wordt een gaspizzaoven veilig op de gasfles aangesloten?

Een gaspizzaoven wordt aangesloten met een drukregelaar die past bij de druk op het typeplaatje, in Nederland meestal 30 mbar, en een goedgekeurde gasslang met klemmen of schroefkoppelingen. Na het vastzetten volgt een controle op lekken, en die herhaalt zich bij elke nieuwe fles. De volgende lijst bevat 4 controles voor de gasaansluiting van een gaspizzaoven.

• Zeepsoptest: zeepsop gaat met een kwastje op de koppelingen terwijl de kraan openstaat, waarbij bellen een lek aangeven en de kraan direct weer dichtgaat.
• Slang controleren: de slang mag niet geknikt, gescheurd of uitgedroogd zijn en wordt vervangen vóór de datum die erop gedrukt staat.
• Fles rechtop en uit de hitte: de gasfles staat rechtop naast de oven en niet eronder of erachter, zodat de slang niet tegen hete delen ligt.
• Kraan dicht na gebruik: na het bakken gaat eerst de kraan van de fles dicht en daarna de knop van de oven, zodat het gas in de slang opbrandt.

Ook buiten het bakseizoen hoort een propaanfles buiten of in een geventileerde berging te staan, nooit in huis of in een kelder.

Kan een gaspizzaoven ook op hout branden?

Ja, een deel van de gaspizzaovens is een combimodel dat met een verwisselbare brander of een inzetbak ook op hout of houtpellets kan branden. Bij zo'n pizzaoven op gas en hout gaat de gasbrander eruit of blijft hij uit, en komt er achterin een vuurkorf waarin het hout brandt.

Een oven die alleen voor gas is gebouwd, mag nooit met hout gestookt worden, omdat de brander, de vlambeveiliging en de luchtstroom daar niet op berekend zijn.

Op hout verandert de bediening volledig, want er is geen knop meer en de temperatuur hangt af van hoeveel hout er bijgelegd wordt. Het aanmaken, bijvullen en op temperatuur houden van het vuur werkt daarbij net als bij het stoken van een houtgestookte pizzaoven. Of een combimodel de moeite waard is, komt neer op de keuze tussen een houtoven en een gasoven, omdat beide manieren van bakken om een ander soort gebruik vragen.

Waarin verschilt een gaspizzaoven van een gasbarbecue?

Een gaspizzaoven verschilt van een gasbarbecue door een lage, gesloten bakruimte met een steen als vloer en een vlam die boven de pizza langs het gewelf loopt. Een gasbarbecue verwarmt vooral van onderen via een rooster en haalt onder het hoge deksel zelden de bovenwarmte die een pizza in anderhalve minuut gaar maakt.

Op een barbecue duurt een pizza daardoor eerder vijf tot tien minuten, met een bodem die sneller klaar is dan het beleg. Met een pizzasteen, een dicht deksel en een paar aanpassingen lukt pizza op de barbecue zonder pizzaoven toch goed, al wordt de korst anders dan uit een gaspizzaoven.

Welke onderdelen bepalen hoe goed een gaspizzaoven bakt?

De brander, de steen en de isolatie bepalen samen hoe goed een gaspizzaoven bakt. Een brander die over de volle breedte brandt, verwarmt de steen gelijkmatiger dan een korte brander op één punt. De volgende lijst bevat 4 onderdelen van een gaspizzaoven die het bakresultaat het meest beïnvloeden.

• Brander: een L-vormige of brede brander geeft minder verschil tussen de kant bij de vlam en de kant bij de opening.
• Pizzasteen: een steen van ongeveer 1,5 tot 2 centimeter dik houdt meer warmte vast dan een dunne en zakt minder in temperatuur bij elke pizza.
• Isolatie: een dubbele wand met isolatie houdt de warmte binnen, verkort de opwarmtijd en houdt de buitenkant koeler.
• Opening en gewelf: een lage opening en een laag gewelf houden de hete lucht boven de pizza vast, terwijl een hogere opening ruimte laat voor dikkere pizza's.

Bij het kiezen van een oven komen deze onderdelen terug in de specificaties, naast de maat van de bakvloer in centimeters. Een overzicht van de beste pizzaovens van dit moment zet zulke eigenschappen per model naast elkaar.

Voor gebruik in de tuin tellen ook het gewicht, een draagtas en de bestendigheid tegen regen mee. Die punten staan centraal bij de beste pizzaovens voor buiten die voor buiten gemaakt zijn.